Polymarket คืออะไรและทำไมถึงได้รับความสนใจทั่วโลก

Polymarket เป็นแพลตฟอร์มที่กำลังสร้างกระแสในโลกคริปโตและเทคโนโลยี คนหลักแสนหลักล้านเข้ามาเทรดและทำนายเหตุการณ์ต่างๆ ตั้งแต่การเมือง กีฬา เศรษฐกิจ ไปจนถึงเทรนด์โลก ได้เงินจริงถ้าทำนายถูก แต่ไม่ใช่แค่เดาสุ่มๆ เพราะราคาสะท้อนความน่าจะเป็นจากความเชื่อของคนทั้งตลาด มันคืออะไรกันแน่ ทำงานอย่างไร และทำไมถึงแม่นยำขนาดนี้ มาหาคำตอบกัน

นิยามและหลักทำงาน

Polymarket เป็น Prediction Market หรือตลาดทำนายเหตุการณ์ที่สร้างบนเทคโนโลยี Blockchain โดยเฉพาะ Polygon เครือข่ายที่ต่อยอดจาก Ethereum ผู้ใช้สามารถซื้อขาย Shares หรือหุ้นในเหตุการณ์ต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต เช่น ผู้สมัครคนไหนจะชนะการเลือกตั้ง ทีมไหนจะชนะฟุตบอลโลก ราคาบิทคอยน์จะถึง 100,000 ดอลลาร์หรือไม่ภายในสิ้นปี หรือบริษัทใหญ่จะเปิดตัวผลิตภัณฑ์ใหม่หรือไม่

แต่ละเหตุการณ์มีสองตัวเลือกคือ Yes และ No ราคาของแต่ละตัวเลือกอยู่ระหว่าง 0 ถึง 1 ดอลลาร์ หรือ 0% ถึง 100% แทนความน่าจะเป็นที่ตลาดเชื่อ เช่น ถ้า Yes ราคา 0.65 ดอลลาร์แปลว่าตลาดเชื่อว่ามีโอกาส 65% ที่เหตุการณ์จะเกิด ถ้าคุณซื้อ Yes ในราคา 0.65 และเหตุการณ์เกิดจริง คุณจะได้ 1 ดอลลาร์คืน กำไร 0.35 ดอลลาร์ ถ้าไม่เกิดคุณเสีย 0.65 ดอลลาร์ที่จ่ายไป

ราคาเปลี่ยนแปลงตามอุปสงค์และอุปทาน ถ้ามีข่าวใหม่หรือข้อมูลที่ทำให้คนคิดว่าเหตุการณ์มีโอกาสเกิดมากขึ้น คนจะซื้อ Yes เยอะ ราคาขึ้น ถ้าคิดว่าโอกาสน้อยลงก็ขาย ราคาลง เป็นระบบที่รวมความรู้และความเชื่อของคนหลายพันหลายหมื่นคนเข้าด้วยกัน ส่งผลให้ได้ค่าความน่าจะเป็นที่แม่นยำกว่าผู้เชี่ยวชาญคนเดียวหรือโพลสำรวจทั่วไป

ประวัติและที่มา

Polymarket ก่อตั้งในปี 2020 โดย Shayne Coplan ผู้ประกอบการหนุ่มชาวอเมริกัน เริ่มจากความสนใจในแนวคิด Prediction Market ที่มีมานานตั้งแต่ทศวรรษ 1990 แต่ไม่ประสบความสำเร็จเพราะปัญหากฎหมายและเทคโนโลยีไม่รองรับ ด้วย Blockchain ทำให้สร้างตลาดแบบกระจายอำนาจได้ โปร่งใส ปลอดภัย และไม่มีใครควบคุมคนเดียว Polymarket ใช้ Smart Contract บน Polygon จัดระบบให้เป็นอัตโนมัติ

ในช่วงแรกไม่ค่อยมีคนรู้จัก แต่ในปี 2024 โด่งดังอย่างรวดเร็วในช่วงการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ราคาใน Polymarket คาดการณ์ผลถูกต้องกว่าโพลสำรวจแบบดั้งเดิมหลายครั้ง ทำให้คนเริ่มเห็นว่าตลาดทำนายมีความแม่นยำจริง ปริมาณเงินที่เทรดในแพลตฟอร์มพุ่งสูงถึงหลักพันล้านดอลลาร์ มีผู้ใช้หลายล้านคนจากทั่วโลก สื่อมวลชนและนักวิเคราะห์เริ่มอ้างอิงราคาจาก Polymarket เป็นตัวบ่งชี้สำคัญ

หมวดหมู่และตลาดยอดนิยม

หมวดการเมืองเป็นที่นิยมสูงสุด มีตลาดเกี่ยวกับการเลือกตั้งในหลายประเทศ ใครจะชนะ พรรคไหนได้เสียงข้างมาก นโยบายไหนจะผ่าน ยอดเงินเทรดสูงมากในช่วงเลือกตั้งใหญ่ หมวดกีฬามีตลาดฟุตบอล บาสเกตบอล เบสบอล เทนนิส และกีฬาอื่นๆ ทีมไหนจะชนะ ผู้เล่นคนไหนจะทำประตูได้มากที่สุด ชนะแชมป์หรือไม่ ชาวกีฬาและนักพนันชอบใช้เพราะโปร่งใสและยุติธรรมกว่าเว็บพนันทั่วไป

หมวดคริปโตและเทคโนโลยีมีตลาดเกี่ยวกับราคาบิทคอยน์ อีเธอเรียม เหรียญอื่นๆ จะถึงราคาเป้าหมายหรือไม่ บริษัทเทคไหนจะเปิดตัวผลิตภัณฑ์ใหม่ ปัญญาประดิษฐ์จะพัฒนาถึงจุดไหน นักลงทุนและคนในวงการใช้เป็นเครื่องมือวิเคราะห์เทรนด์ หมวดเศรษฐกิจมีตลาดเกี่ยวกับอัตราดอกเบี้ย เงินเฟ้อ ราคาหุ้น ราคาทองคำ เศรษฐกิจถดถอยหรือไม่ นักเศรษฐศาสตร์และนักลงทุนติดตาม

หมวดวัฒนธรรมและบันเทิงมีตลาดเกี่ยวกับภาพยนตร์จะทำรายได้เท่าไหร่ ศิลปินจะชนะรางวัล เทรนด์อะไรจะฮิต คนดังจะทำอะไร นักการตลาดและคนในวงการบันเทิงใช้คาดการณ์เทรนด์ มีตลาดแปลกๆ ด้วยอย่าง มนุษย์เอเลียนจะติดต่อกันหรือไม่ โลกจะจบลงในปีนี้หรือไม่ แม้ตอบยาก แต่ก็มีคนเทรดกันจริง

ข้อดีและจุดเด่น

แม่นยำกว่าวิธีอื่นหลายครั้ง เพราะรวมความรู้จากคนเยอะ ใครก็ได้เข้ามาเทรดถ้ามีข้อมูลหรือความเชื่อ คนที่รู้จริงมักจะเทรดถูกและได้กำไร คนที่เดาสุ่มจะขาดทุนและออกไป เหลือแต่คนที่มีข้อมูลดี ส่งผลให้ราคาใกล้เคียงความจริงมาก การศึกษาพบว่า Prediction Market แม่นยำกว่าโพลสำรวจและผู้เชี่ยวชาญหลายกรณี โปร่งใสและไม่มีใครควบคุม ทุกอย่างอยู่บน Blockchain ตรวจสอบได้ ไม่มีคนกลางหรือบริษัทปรับแต่งผล

ไม่มีค่าธรรมเนียมสูง Polymarket เก็บค่าธรรมเนียมต่ำมาก หรือบางครั้งไม่เก็บเลย ใช้ Polygon ที่ Gas Fee ถูก ต่างจากเว็บพนันที่เก็บค่าคอมมิชชั่นสูง ใช้ง่ายและสะดวก สมัครได้ง่าย ไม่ต้อง KYC ซับซ้อน เชื่อมกระเป๋าคริปโตอย่าง MetaMask ก็เทรดได้ทันที หน้าตาสวย ใช้งานลื่นไหล ดูกราฟและข้อมูลได้ชัดเจน มือใหม่ก็เข้าใจได้ไม่ยาก ได้ข้อมูลฟรี แม้ไม่เทรดแค่เข้ามาดูราคาก็ได้ข้อมูลมีค่า รู้ว่าตลาดคิดอย่างไรกับเหตุการณ์ต่างๆ

ข้อเสียและความเสี่ยง

ถูกกฎหมายบ้างไม่บ้าง ในสหรัฐอเมริกา Polymarket ถูก CFTC ห้ามให้ผู้ใช้จากอเมริกาเทรดในบางตลาด เพราะถือเป็นพนันที่ผิดกฎหมาย แม้ Polymarket จะบล็อก IP อเมริกา แต่ก็มีคนใช้ VPN อ้อมได้ ในหลายประเทศยังไม่มีกฎหมายชัดเจน อาจมีปัญหาทางกฎหมายภายหลัง อาจถูกหลอกหรือบิดเบือน ถ้ามีคนมีเงินเยอะมากอาจซื้อขายเพื่อบิดเบือนราคา แม้ยากและแพง แต่ก็เป็นไปได้ โดยเฉพาะตลาดเล็กๆ ที่มีคนเทรดน้อย

ความเสี่ยงจากสมาร์ทคอนแทรกต์ ถ้ามี Bug หรือถูกแฮก อาจสูญเสียเงินได้ แม้ Polymarket จะตรวจสอบแล้วหลายรอบ แต่ความเสี่ยงยังมี เหมือน DeFi ทั้งหมด การตัดสินผลลัพธ์อาจมีปัญหา บางเหตุการณ์ไม่ชัดเจนว่าเกิดหรือไม่ Polymarket ใช้ระบบ Oracle และคณะกรรมการตัดสิน บางทีมีข้อโต้แย้งและล่าช้า อาจทำให้คนไม่พอใจ เสี่ยงเสียเงินเหมือนพนันทุกประเภท ถ้าทำนายผิดเสียเงินหมด ไม่ควรเทรดมากจนเสียหาย

วิธีใช้งานและเริ่มต้น

เตรียมกระเป๋าคริปโตอย่าง MetaMask หรือ WalletConnect และมี USDC ซึ่งเป็นเหรียญ Stablecoin ที่ใช้ใน Polymarket ซื้อได้จากตลาดคริปโตแล้วส่งมาที่กระเป๋า หรือซื้อตรงใน Polymarket ผ่านบัตรเครดิต เข้าไปที่เว็บไซต์ Polymarket เชื่อมกระเป๋าคริปโต เสร็จแล้วก็เข้าได้ ไม่ต้องสมัครหรือกรอกข้อมูลส่วนตัว เพียงแค่มีกระเป๋าพอ เลือกตลาดที่สนใจ อ่านรายละเอียดเหตุการณ์และเงื่อนไขให้ดี รู้ว่าเหตุการณ์จะจบเมื่อไหร และตัดสินอย่างไร

ดูราคาปัจจุบันและกราฟ วิเคราะห์ว่าน่าจะเป็นอย่างไร หาข้อมูลเพิ่มจากแหล่งอื่น อย่าเดาสุ่มหรือเทรดตามอารมณ์ ตัดสินใจซื้อ Yes หรือ No ใส่จำนวนเงินที่จะเทรด ยืนยัน รอให้ Smart Contract ทำงาน เสร็จแล้วจะได้ Shares ติดตามผลและรอจนเหตุการณ์จบ ถ้าถูกจะได้เงินคืนอัตโนมัติ ถ้าผิดเสียเงินที่จ่ายไป อาจขายก่อนเหตุการณ์จบเพื่อล็อกกำไรหรือตัดขาดทุนได้ ราคาเปลี่ยนตลอดเวลา

อนาคตและแนวโน้ม

Polymarket และ Prediction Market กำลังเติบโตเร็ว ยอดผู้ใช้และเงินเทรดเพิ่มขึ้นทุกเดือน บริษัทใหญ่และสถาบันเริ่มสนใจ นักวิจัยและนักวิชาการศึกษาเพื่อพัฒนาต่อ อาจมีตลาดใหม่ๆ เพิ่มขึ้นมากมาย ไม่ใช่แค่เหตุการณ์ใหญ่ แต่รวมถึงเหตุการณ์ในองค์กรหรือชุมชนเล็กๆ บริษัทอาจใช้ภายในเพื่อตัดสินใจเชิงธุรกิจ รัฐบาลอาจใช้วัดความเห็นสาธารณะ แม้จะมีความท้าทายด้านกฎหมาย แต่ถ้าควบคุมได้ดีจะเป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์มาก

เทคโนโลยีจะพัฒนาต่อ ใช้ง่ายขึ้น เร็วขึ้น ปลอดภัยขึ้น มีฟีเจอร์ใหม่อย่าง AI ช่วยวิเคราะห์ หรือ Social Features ให้คนแชร์ไอเดียกัน แข่งขันกับคู่แข่งอย่าง Augur, Gnosis และอื่นๆ ที่พยายามสร้างตลาดแบบเดียวกัน แต่ตอนนี้ Polymarket นำตลาดชัดเจน อนาคตจะเป็นอย่างไรต้องติดตาม แต่แนวโน้มดูดีและมีศักยภาพสูง

Polymarket เป็นตลาดทำนายเหตุการณ์บน Blockchain ที่ผู้ใช้ซื้อขายความน่าจะเป็นของเหตุการณ์ต่างๆ ก่อตั้งปี 2020 โด่งดังในปี 2024 จากการเลือกตั้งอเมริกา มีตลาดหลากหลายตั้งแต่การเมือง กีฬา คริปโต เศรษฐกิจ ไปจนถึงบันเทิง ข้อดีคือแม่นยำ โปร่งใส ค่าธรรมเนียมต่ำ ใช้ง่าย ได้ข้อมูลฟรี ข้อเสียคือปัญหากฎหมาย อาจถูกบิดเบือน ความเสี่ยงสมาร์ทคอนแทรกต์ ปัญหาตัดสินผล และเสี่ยงเสียเงิน เริ่มต้นโดยเตรียมกระเป๋าคริปโต มี USDC เชื่อมกับเว็บไซต์ เลือกตลาด วิเคราะห์ ตัดสินใจ และติดตามผล อนาคตมีแนวโน้มดี กำลังเติบโต มีศักยภาพเป็นเครื่องมือสำคัญในตัดสินใจและวัดความเห็นสาธารณะ แต่ต้องระวังความเสี่ยงและใช้อย่างรับผิดชอบ